Lauri Läheb należy do najbardziej doświadczonych menedżerów w Estonii i w ostatnich dekadach był zaangażowany w niemal każde znaczące przedsięwzięcie technologiczne w kraju. Przez 15 lat pełnił różne funkcje kierownicze w firmie telekomunikacyjnej EMT, obecnie będącej częścią Telia. Następnie objął stanowiska kierownicze w Tallink, a później w Omniva – spółce pocztowo-logistycznej z siedzibą w Tallinnie – gdzie pracował jako CTO. Läheb zasiadał również w radach nadzorczych serwisu rate.ee, prekursora Facebooka i niegdyś największej platformy społecznościowej w Estonii, a także SK ID Solutions, dostawcy technologii elektronicznej tożsamości. Krótko mówiąc – Läheb widział już wiele i doskonale zna branżę.
Dlatego jego najnowsze przedsięwzięcie, Crespect, może wskazywać nie tylko kierunek rozwoju technologii, ale także całego e-Estonia. Jako technologiczny spin-off międzynarodowej kancelarii Sorainen, Crespect od momentu powstania w 2022 roku rozwija natywne dla AI oprogramowanie chmurowe do zarządzania praktyką prawniczą, które łączy funkcje zarządzania kancelarią i relacjami z klientami (CRM) oraz oferuje zaawansowane narzędzia do rozliczeń i raportowania. Rozmawialiśmy z Lähebem, aby poznać sposób myślenia firmy oraz to, co mówi on o przyszłości usług profesjonalnych opartych na AI.
Jakie problemy chcieliście rozwiązać, budując Crespect, i w jaki sposób system ogranicza codzienne obciążenia administracyjne w kancelariach?
Crespect to natywne dla AI, nowej generacji oprogramowanie chmurowe zaprojektowane dla średnich i dużych kancelarii prawnych, a nie dla jednoosobowych praktyk czy bardzo małych firm. Pomagamy usprawnić operacje kancelarii, jednak naszą kluczową wartością i głównym celem jest wspieranie firm w identyfikowaniu i realizowaniu możliwości rozwoju biznesowego. Oprogramowanie zostało stworzone w ramach kancelarii Sorainen, która była wielokrotnie wyróżniana przez Financial Times za innowacyjność. Decyzja o wydzieleniu Crespect jako osobnej firmy pojawiła się po tym, jak współpracujące kancelarie oraz byli współpracownicy Sorainen zaczęli pytać, czy mogą korzystać z rozwiązania, które Sorainen wykorzystywał wewnętrznie do zarządzania swoją działalnością.
W praktyce Crespect usprawnia i automatyzuje szeroki zakres zadań administracyjnych i operacyjnych w całej kancelarii – nie tylko dla prawników, lecz także dla innych pracowników. Obejmuje to m.in. onboarding nowych klientów i procesy compliance, zarządzanie czasem pracy i sprawami, rozliczenia i fakturowanie, delegowanie zadań oraz zarządzanie obciążeniem pracą.
To, co wyróżnia Crespect, to fakt, że sama efektywność nie jest celem końcowym. Oprócz automatyzacji oferujemy również CRM zaprojektowany specjalnie dla kancelarii oraz analitykę business development. Dzięki temu prawnicy mogą wzmacniać relacje z klientami, zarządzać poleceniami i identyfikować możliwości rozwoju. Łącząc wszystko w jedną inteligentną platformę natywną dla AI, Crespect ogranicza obciążenia administracyjne i pozwala prawnikom skupić się na tym, co naprawdę tworzy wartość: relacjach z klientami i partnerami oraz ekspertyzie prawnej.
Wiele estońskich firm mówi o „zerowej biurokracji”. Jakie elementy pracy prawnika można dziś realnie zautomatyzować dzięki Crespect?
Nasze ambicje wykraczają poza koncepcję zerowej biurokracji. Pracujemy na przykład nad rozwiązaniem Crespect AI Companion – cyfrowym współpracownikiem w kancelarii, który w niektórych obszarach działa jak najbardziej doświadczony kolega z zespołu, a czasem nawet jak partner.
Obecni użytkownicy Crespect mogą już skutecznie usprawniać wiele procesów w kancelarii. Zadania takie jak przygotowywanie umów o świadczenie usług z wbudowanymi mechanizmami compliance i rozliczeń, zarządzanie akceptacjami, wystawianie faktur czy obsługa windykacji są w dużym stopniu zautomatyzowane. Ogranicza to pracę manualną, zmniejsza ryzyko błędów i sprawia, że odpowiedzialność oraz obciążenie pracą są znacznie bardziej przejrzyste.
Warto też podkreślić, że nie wszystkie procesy są równie istotne. Niektóre występują sporadycznie, inne mają wpływ na niemal każdą relację z klientem. Z naszego doświadczenia wynika, że trzy procesy mają największy wpływ na codzienne przychody kancelarii: umowy o świadczenie usług, rozliczenia oraz windykacja.
Platforma obejmuje m.in. generowanie dokumentów z użyciem AI, zgodność KYC/AML, fakturowanie i zarządzanie klientami. Z której funkcji kancelarie korzystają najczęściej jako pierwszej?
Warto podkreślić, że Crespect obejmuje pełne zarządzanie praktyką prawniczą – usprawnianie operacji, automatyzację fakturowania i wiele innych funkcji – a także posiada wbudowany CRM zaprojektowany specjalnie dla kancelarii. Wiele kancelarii w ogóle nie korzysta z CRM lub ma trudności z wdrożeniem ogólnych systemów CRM.
W Crespect zarówno podstawowe procesy operacyjne, jak i procesy CRM oraz business development są już wstępnie skonfigurowane dla kancelarii. Wszystkie powiązane dane – w tym dane operacyjne kancelarii oraz pełny, 360-stopniowy obraz klienta – są ze sobą połączone, a nasze funkcje AI dostarczają informacji wspierających podejmowanie decyzji biznesowych.
Jako rozwiązanie typu all-in-one pomagamy prawnikom korzystać z segmentacji klientów, zarządzania leadami, obsługi poleceń oraz aktywności CRM. Zintegrowane narzędzia rozwoju w Crespect pomagają przekształcać wnioski w nowe źródła przychodów. Jednocześnie możliwości analizy danych wspierają współpracę wewnętrzną, rozwój biznesu oraz długoterminowe cele strategiczne kancelarii.
Estońska infrastruktura cyfrowa umożliwia bezpieczną wymianę danych. W jaki sposób środowisko Estonii pomaga szybciej rozwijać lub testować nowe funkcje?
Od pierwszego dnia Crespect budowany był z myślą o rynkach międzynarodowych. W samej Estonii jest bardzo niewiele średnich i dużych kancelarii, dlatego ekspansja zagraniczna nigdy nie była dla nas opcją – była koniecznością. Dziś Crespect jest już używany przez użytkowników z dziewięciu krajów.
Największe przewagi Estonii to talent inżynierski, wysoki poziom cyfryzacji oraz ekosystem startupowy. Wśród naszych inżynierów, inwestorów i doradców są osoby, które współtworzyły estońską infrastrukturę cyfrową i usługi publiczne, a także ludzie z doświadczeniem w startupach, które skalowały się globalnie do statusu unicornów.
Chociaż Crespect powstał jeszcze przed erą GPT, już na początku deklarowaliśmy, że naszym celem jest stworzenie najbardziej inteligentnego i przyjaznego użytkownikowi oprogramowania wspierającego rozwój kancelarii na świecie. Gdy pojawiły się duże modele językowe, byliśmy już dobrze przygotowani, aby stać się organizacją i produktem natywnym dla AI.
To połączenie – doświadczeni inżynierowie, cyfrowo dojrzały ekosystem oraz wiedza startupowa – pozwala nam szybko eksperymentować i przechodzić od pomysłu do wdrożenia w bardzo krótkich cyklach rozwojowych.
Jak będzie wyglądała przyszłość praktyki prawniczej, gdy narzędzia takie jak Crespect staną się standardem?
Tak – prawnicy będą spędzać więcej czasu na doradzaniu, a mniej na formularzach. Ale z ważnym zastrzeżeniem. Naszą wizją przy Crespect AI Companion nie jest zastąpienie prawników, lecz ich wzmocnienie. Przynajmniej do czasu pojawienia się w pełni dokładnej sztucznej inteligencji ogólnej ludzki osąd pozostaje niezbędny. Pierwszym znaczącym efektem AI jest eliminacja monotonnych, powtarzalnych zadań administracyjnych, które odciągają prawników od tego, gdzie leży ich prawdziwa wartość – doradzania klientom i budowania zaufanych relacji.
Gdy narzędzia takie jak Crespect AI staną się standardem, dostęp do usług prawnych stanie się szerszy. Jednocześnie coraz więcej prostych lub silnie ustandaryzowanych interakcji będzie obsługiwanych przez systemy automatyczne – na przykład proste negocjacje kontraktów, w których obie strony mogą korzystać z systemów komputerowych negocjujących warunki bez udziału człowieka. W przewidywalnej przyszłości ludzie w kancelariach nadal będą pozostawać w tzw. pętli automatyzacji, weryfikując i dopracowując wyniki generowane przez AI, zwłaszcza w złożonych, wysokiego ryzyka i wysokiej wartości sprawach. Co ciekawe, gdy AI przejmie prostsze zadania, intensywność bardziej złożonej pracy może nawet wzrosnąć, ponieważ kancelarie będą mogły równolegle obsługiwać bardziej skomplikowane projekty.
Na koniec chciałbym dodać jeszcze jedną rzecz. W Crespect nasza misja obejmuje również silny nacisk na dobrostan prawników. Dzięki wykorzystaniu analiz danych do równoważenia obciążenia pracą i ograniczania niepotrzebnej presji naszym celem jest nie tylko zwiększenie efektywności i przychodów, ale także pomoc prawnikom w osiąganiu satysfakcji zawodowej i wprowadzeniu bardziej zrównoważonych praktyk pracy.
© e-Estonia / Justin Petrone, 2025.
Artykuł został pierwotnie opublikowany na e-Estonia pod tytułem
„Crespect CEO and co-founder Lauri Läheb on using AI to streamline international law firm management”.
Artykuł oryginalny
